مجتبى ملكى اصفهانى
62
فرهنگ اصطلاحات اصول ( فارسى )
برخى طرفدار قول اوّل « 1 » و برخى طرفدار قول دوّم هستند . « 2 » گروهى از محقّقين از جمله مرحوم خويى ( ره ) معتقدند كه آنچه بعد از رحلت رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله در زمان خليفه سوّم صورت گرفته ، تنها ايجاد وحدت در قرائت و جمعآورى قرآنها با قرائتهاى ديگر بوده است . « 3 » بههرحال ، همه مسلمانان اجماع و اتّفاق دارند بر اينكه قرآن موجود و رايج بين مسلمانان ، همان قرآن نازل شده بر پيامبر گرامى اسلام صلّى اللّه عليه و آله است . در روايات وارد شده از معصومين عليهم السّلام نيز منعى از تلاوت همين قرآن موجود و كلامى دال بر مخالفت اين قرآن با قرآن منزل به چشم نمىخورد و بلكه ايشان در موارد متعدّد مردم را به قرائت و فراگيرى قرآن بههمينصورت موجود ، ترغيب و تشويق مىنمودهاند . 3 - نقطه و حركتگذارى كلمات قرآن : كلمات قرآن در صدر اسلام بدون نقطه و حركت نوشته مىشد كه اين روش باعث بروز مشكلاتى در تلاوت مىگرديد بخصوص بعد از رحلت رسول گرامى اسلام صلّى اللّه عليه و آله و اسلام آوردن ملل مختلف عرب و غير عرب كه از طريق نوشته با قرآن و آيات آن آشنا مىشدند و داراى لهجههاى متفاوت بودند . مثلا در آيه 259 سورهى بقره ، يك كلمه به سه صورت تلاوت مىشد ، « ننشزها » ، « ننشرها » و « تنشرها » . اين روش كتابت تا اواسط قرن اوّل هجرى ادامه داشت تا اينكه در زمان خلافت حجاج بن يوسف ثقفى بر عراق ، مهاجرت مسلمانان غير عرب به سرزمينهاى عربى و عدم آشنايى آنها با ادبيات عربى ، اين مشكل با اعمال سليقهى اين گروه از تازه مسلمانها بيش از پيش جلوهگر شد و مىبايست براى حفظ قرآن به همان صورتى
--> ( 1 ) - البيان : 237 . ( 2 ) - تلخيص التمهيد : 112 . ( 3 ) - البيان : 256 .